Witaj na naszym starym blogu!
Nie dziw się, że dawno nic nie napisaliśmy nowego, bo tak jak wspomnieliśmy, ten blog jest stary (nawet starszy od węgla) i jakiś czas temu założyliśmy nowy - ciekawszy i ładniejszy 😄 Piszemy tam nie tylko o Prześwietl.pl, informacji gospodarczej i open data, ale również i o wielu innych zajawkach, jakie mamy jako zespół Transparent Data. Nowy blog z aktualnymi wpisami i całym archiwum stąd znajdziesz tutaj
Kategorie: Prawa autorskie 26/09/2014

Czym jest utwór i jak może on zostać wykorzystany przez przedsiębiorcę?

8969238685_14dd418b01_b

Kiedy używamy słowa utwór najczęściej kojarzymy go z poezją, muzyką, teatrem. Natomiast utwór nie jest tylko pojęciem zarezerwowanym dla sztuki, ale może też nim być mapa, program komputerowy, sposób wykonania jakiegoś przedmiotu, czyli produkt pracy przedsiębiorcy, na którym opiera on swój biznes, bądź, którym wspomaga się przy jego prowadzeniu. W dzisiejszym wpisie sprawdzimy co kryje się pod pojęciem utworu i jak może być on wykorzystany przez przedsiębiorcę.

Czym jest utwór?

Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Profesowie J. Barta i R. Markiewicz kierujący Instytutem Prawa Własności Intelektualnej na Uniwersytecie Jagiellońskim uważają, że najważniejszym elementem potrzebnym do zaklasyfikowania czegoś jako utworu jest jego indywidualny, a przez to oryginalny i niepowtarzalny charakter.

Wyobraźmy sobie, że zaprojektowaliśmy kubek, który kształtem będzie przypominał inne kubki, ale dobór kolorystyki, napisy, wykonanie będzie charakterystyczne i będzie można go skojarzyć z naszą firmą. Będzie on podlegał ochronie prawnoautorskiej. Co ciekawe jeżeli nasz kubek jest dopiero w fazie projektu również przysługuje  mu ochrona. Ustawa stanowi, że utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną.

Warto również zapamiętać, że płyty CD, papier, taśmy filmowe, jako nośniki informacji nie podlegają ochronie przez prawa autorskie, ale przez prawa rzeczowe, czyli na podstawie kodeksu cywilnego.

Kiedy prawa majątkowe do utworu mogą przejść na pracodawcę?

Zgodnie z artykułem 12 ww ustawy pracodawca może nabyć prawa majątkowe do utwory pracownika, jeżeli takie prawo wynika z umowy bądź ustawy. Innymi słowy, jeżeli w umowie nie jest to zabronione, a pracownik jest zatrudniony na umowę o pracę pracodawca może korzystać i uzyskiwać przychód z utworu pracownika.

Żeby to zobrazować wyobraźmy sobie, że pracujemy a stanowisku programisty i jednym z naszych obowiązków w trakcie trwania umowy była praca nad programem usprawniającym pracę przedsiębiorstwa. Nasz pracodawca, po otrzymaniu gotowego programu może nim swobodnie dysponować, może też go sprzedać lub udostępnić do odpłatnego korzystania.

Należy pamiętać, ze o ile umowa, może nas zobowiązać do przeniesienia praw majątkowych, nie można przenieść na nikogo i nigdy praw osobistych do utworu. W praktyce to oznacza, że zawsze będziemy mieć prawo do autorstwa i do decydowania o pierwszym rozpowszechnieniu utworu.

Ciekawa sprawa pojawiła się w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Pewien fotograf pracował w muzeum i jego zadaniem było fotografowanie obrazów. Zgodnie z umową własność zdjęć przechodziła na muzeum. Fotograf- powód sprzeciwił się tym zmianom uważając je za bezprawne. SN nie uznał jego roszczenia – był on zatrudniony na umowę o pracę i zamieszczona klauzula była zgodna z prawem. Dodatkowo sąd uznał, że zdjęcia wykonywane przez fotografa nie są utworami, gdyż są pozbawione wspomnianego już indywidualnego i twórczego charakteru. W ocenie sądu była to jedynie dokumentacja obrazów zebranych w muzeum.

Naruszenie utworu innego przedsiębiorcy

Na zakończenie przykład naruszenia praw autorskich do utworu przez przedsiębiorcę. Sprawa dotyczyła licznika kalorii i licznika cholesterolu, które przez dwie firmy zostały wykonane w podobny sposób. W związku z tym jedna z nich wystąpiła do drugiej  z zarzutem naruszania osobistych i majątkowych praw autorskich do utworu pod nazwą „Podręczny licznik kalorii” oraz „Podręczny licznik cholesterolu” , wnioskowała o zakazanie stronie pozwanej wprowadzania do obrotu tarczowego urządzenia do odczytu kalorii i cholesterolu w kształcie tarczy z barwnym nadrukiem, nakazanie stronie pozwanej wycofania z obrotu tego urządzenia oraz nakazanie jej dwukrotnego opublikowania na swój koszt w „Gazecie Wyborczej” i „Rzeczpospolitej” ogłoszenia określonej treści, zawierającego przeproszenie za naruszenie praw autorskich oraz zasądzenia od pozwanej kwoty 306 500 zł tytułem wynagrodzenia i zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy uznał, że licznik kalorii może być uznany za utwór, gdyż wybór i sposób przedstawionych na nim danych posiada znamiona oryginalności. Sprawa została skierowana do ponownego rozpatrzenia przez Sąd Apelacyjny.

The following two tabs change content below.

Joanna

Joanna Kosterska - Absolwentka prawa Uniwersytetu Wrocławskiego, obecnie in house lawyer obsługujący sektor bankowy. W trakcie studiów była aktywnym członkiem kół naukowych, uczestniczyła w międzynarodowych projektach i konkursach. Ma za sobą pierwsze publikację m.in. rozdział w książce „Mediacja ponad podziałami” pod redakcją dr Magdaleny Tabernackiej. Najchętniej pracuje z prawem unijnym, międzynarodowym, cywilnym i handlowym. Zna biegle angielski i francuski. Jako wolontariusz trener i prawnik wspiera prace NGO's promując przedsiębiorczość i rozwój. W wolnych chwilach stawia pierwsze kroki jako podróżnik, śpiewa i gotuje. Marzy żeby objechać Europę na motorze.

Comments are closed.